Poprzednia

ⓘ 1 Dywizja Grenadierów. Dywizja była pierwszą wielką jednostką Wojska Polskiego sformowaną we Francji. Jej formowanie rozpoczęto już w połowie września 1939 roku ..



1 Dywizja Grenadierów
                                     

ⓘ 1 Dywizja Grenadierów

Dywizja była pierwszą wielką jednostką Wojska Polskiego sformowaną we Francji. Jej formowanie rozpoczęto już w połowie września 1939 roku w obozie ćwiczebnym w Camp de Coetquidan. Wtedy to w uzgodnieniu z rządem francuskim ogłoszono pobór polskich obywateli mieszkających we Francji oraz zaciąg ochotniczy wśród emigracji pochodzenia polskiego.

13 listopada 1939 Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski wydał formalny rozkaz o sformowaniu 1 Dywizji Piechoty. Na dowódcę dywizji gen. Sikorski wyznaczył płk. Stanisława Maczka, ówczesnego dowódcę oddziałów polskich w Coetquidan, mianując go jednocześnie generałem brygady. W styczniu 1940 dowódcą 1 Dywizji został płk dypl. Bronisław Duch od 3 maja 1940 roku – generał brygady, który był faktycznym organizatorem dywizji.

Zawiązki stanowili oficerowie z rezerwowych ośrodków szkolenia i szeregowi z oddziałów polskich zgrupowanych w Coetquidan uzupełniani napływającymi żołnierzami z poboru i ewakuacji.

Umundurowanie żołnierzy pochodziło z okresu I wojny światowej i było w kolorze błękitnym. Nie odpowiadało ono wymogom ówczesnego pola walki. Brakowało sprzętu i uzbrojenia. W połowie lutego dywizja przekazała trzy najlepiej wyszkolone bataliony wraz ze sprzętem do tworzącej się brygady podhalańskiej.

W drugiej połowie kwietnia 1940 przetransportowano dywizję do strefy przyfrontowej w okolice Colombey-les-Belles w Lotaryngii. Tu w przyspieszonym tempie pobierano sprzęt i szkolono się. Prace organizacyjne wyraźnie utrudniała nieprzychylna postawa ludności cywilnej. Żołnierze złożyli przysięgę 25 maja 1940.

W czerwcu 1940 1 Dywizja Grenadierów osiągnęła stan 16 165 ludzi i stała się pełnowartościową jednostką bojową.

                                     

1. Struktura organizacyjna i obsada etatowa

Dywizja była formowana według etatów francuskich.

Dowództwo

dowódca – gen. bryg. Bronisław Duch dowódca piechoty dywizyjnej – płk dypl. Zygmunt Grabowski dowódca artylerii dywizyjnej – gen. bryg. Rudolf Niemira oficer sztabu - ppłk dypl. art. Zdzisław Grzymirski

Sztab

szef sztabu – ppłk dypl. Józef Skrzydlewski
  • 1 Gdański Batalion Łączności - mjr dypl. Tadeusz Rola
  • 1 Pomorski Pułk Artylerii Ciężkiej – ppłk dypl. Aleksander Onacewicz
  • 1 Pułk Grenadierów Warszawy – płk dypl. Szymon Kocur
  • 1 Oddział Rozpoznawczy im. Księcia Józefa Poniatowskiego używał nazwy 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego – ppłk dypl. Włodzimierz Kasperski
  • 2 Pułk Grenadierów Wielkopolskich im. Bolesława Chrobrego – płk Władysław Ziętkiewicz
  • 1 Wileński Pułk Artylerii Lekkiej im. gen. Bema – płk Stefan Brzeszczyński
  • 1 Modliński Batalion Saperów im. Tadeusza Kościuszki - mjr Kazimierz Łukasiewicz
  • 3 Pułk Grenadierów Śląskich – płk Wincenty Wnuk

oraz oddział przeciwpancerny i służby

Dywizja liczyła:

  • szeregowych – ok. 13 000
  • podoficerów – 2600
  • oficerów – 580

Sprzęt to:

  • 336 ręcznych karabinów maszynowych
  • 560 samochodów
  • 1600 wozów i biedek
  • 12 000 karabinów
  • 54 działa przeciwpancerne kal. 25 mm
  • 24 haubice kal. 155 mm.
  • 27 moździerzy kal. 60 mm
  • 8 dział przeciwpancernych kal. 47 mm
  • 24 moździerze kal. 81 mm
  • 36 armat kal. 75 mm
  • 176 ciężkich karabinów maszynowych
                                     

2. Działania bojowe

Pod koniec kwietnia 1940 roku dywizja została skierowana w rejon Colombey-les-Belles w Lotaryngii, a następnie w połowie maja Lunéville. W dniu 18 maja 1940 roku weszła w skład XX korpusu armii francuskiej – składającego się z francuskiej 52 Dywizji Piechoty i grupy fortecznej Sarry, który znajdowała się w rejonie Sarry – jednego z odcinków linii Maginota.Początkowo poszczególne oddziały Dywizji zostały rozdzielone pomiędzy jednostki francuskie. Dopiero w dniu 14 czerwca 1940 roku, gdy Niemcy uderzyli na wojska francuskie – Dywizja wystąpiła jako całość, broniąc środkowego odcinka XX Korpusu. W dniu 15 czerwca 1940 roku Dywizja cały dzień broniła zajmowanego odcinka obrony, lecz z uwagi na wycofanie się francuskiej 52 Dywizji Piechoty, w nocy wycofała się w rejon Dieuze. Broniła się tam w dniu 16 czerwca, a jej artyleria 1 pal razem z artylerią francuską I/17 pal powstrzymują natarcie II batalionu 499 niemieckiego pułku piechoty, zadając mu poważne straty zginął między innymi dowódca tego batalionu, major Hutterer. W nocy dywizja wycofała się na linię kanału Marna – Ren gdzie zajęła pozycje obronne pod Lagarde. Broni tam pozycji przez następne dwa dni, lecz wobec rozbicia francuskiej 52 Dywizji Piechoty i wycofania się grupy fortecznej Sarry, wycofuje się w rejon lasów pod Baccarat. Zajmuje tam pozycje obronne w rejonie miejscowości Meriller. W dniu 19 czerwca 1940 roku XX Korpus zostaje okrążony a wraz z nim 1 Dywizja Grenadierów. W tym dniu 1 Dywizja Grenadierów zajmuje swoją ostatnią pozycję obronną w rejonie Neureville. W dniu 21 czerwca 1940 roku gen. bryg. Bronisław Duch wobec niemożności prowadzenia dalszych walk oraz podjęciu rozmów w sprawie kapitulacji Francji podjął decyzję o rozwiązaniu Dywizji i przedzieraniu się żołnierzy na południe Francji lub do Szwajcarii. Tego dnia Dywizja przestała istnieć. Części żołnierzy udało się dostać do Wielkiej Brytanii, w tym dowódcy dywizji gen. bryg. Bronisławowi Duchowi.

Straty 1 Dywizji Grenadierów w toku prowadzonych działań w trakcie kampanii francuskiej wyniosły około 5200 żołnierzy.

                                     

3. Symbole dywizji

Odznaka pamiątkowa 2 lipca 1943 roku Naczelny Wódz WP rozkazem nr 3 zatwierdził odznakę pamiątkową 1 Dywizji Grenadierów, którą otrzymali wszyscy żołnierze dywizji.

Odznaka o wymiarach 52 x 26 mm wykonana w mosiądzu i białym metalu, srebrzona, lekko oksydowana na kolor starego srebra, jednoczęściowa. Posiada kształt tarczy, na której wsparty jest stylizowany orzeł polski, stanowiący tło krzyża lotaryń-skiego, nawiązującego do miejsca powstania jednostki. Na obwodzie tarczy umieszczono napis będący dewizą jednostki: "Bóg-Honor-Ojczyzna". W dolnej części tarczy "płonący granat" - znak grenadierów, na nim inicjały dywizji "D1G". Mocowana nakrętką firmową na lewej górnej kieszeni munduru. Autor projektu: ppor. Marian Walentynowicz. Wykonawca: Zakład Kirkwood and Son - Edinburgh.

Barwy dywizji

  • granatowa patka z żółtą wypustką
                                     

4. Pamięć o dywizji

Po wojnie na terenie Wielkiej Brytanii działał Związek Grenadierów – organizacja kombatantów 1 Dywizji Grenadierów.

W 1970, w trzydziestą rocznicę walk 1 Dywizji Grenadierów pod Lagarde, został odsłonięty pomnik poświęcony żołnierzom dywizji poległym w walkach na terenie Lotaryngii.

W 1989 odsłonięto w Białymstoku przy ul. M. Curie-Składowska 7/9 pomnik poświęcony "Polskim Siłom Zbrojnym na Zachodzie 1939–1945”, na którym umieszczono epitafium upamiętniające 1. Dywizję Grenadierów.

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →